grow fodder for domestic animals in just 8 days । भारीच की! अवघ्या 8 दिवसातच वाढावा घरच्या घरी जनावरांसाठी चारा, जाणून घ्या - Amhi Kastkar

grow fodder for domestic animals in just 8 days । भारीच की! अवघ्या 8 दिवसातच वाढावा घरच्या घरी जनावरांसाठी चारा, जाणून घ्या

Rate this post

[ad_1]

Fodder for animals : शेतीसोबत पशुपालन (Animal Husbandry) हा मुख्य जोडधंदा आहे. परंतु, पशुपालन करत असताना सगळ्यात जास्त खर्च हा जनावरांच्या चार्‍यावर (Fodder) होत असतो. जनावरांना दिल्या जाणार्‍या चार्‍याच्या दर्जावर पशुपालन व्यवसायात मिळणारे उत्पादन अवलंबून असते.

त्यामुळे जनावरांना पोषक चारा (Fodder for animals) मिळणे महत्वाचे असते. देशात चारा उत्पादनासाठी जमीन कमी होत आहे आणि त्याच वेळी दूध आणि इतर दुग्धजन्य पदार्थांची मागणी वाढत आहे. चाऱ्याचा अभाव म्हणजे देशातील दुग्ध उत्पादक शेतकरी त्रस्त आहेत.

ग्रामीण भागात (Rural part) अनेक कुटुंबे गुरांच्या सहाय्याने चालतात. त्यामुळे ही समस्या (Problem) सोडवणे अत्यंत गरजेचे असून शेतकऱ्यांची ही समस्या सोडवण्यासाठी बंगळुरू (Bangalore) येथील एक कंपनी कार्यरत आहे.

ही कथा आहे हायड्रोग्रीन्स ॲग्री सोल्युशन्सचे (Hydrogreens Agri Solutions) संस्थापक वसंत माधव कामत (Vasant Madhav Kamat) यांची, ज्यांनी चाऱ्याची समस्या सोडवण्यासाठी एक अनोखे तंत्रज्ञान विकसित केले आहे. वसंत यांनी आपल्या प्रवासाविषयी सांगितले.

नोकरी सोडली आणि स्वत:चे स्टार्टअप सुरू केले

त्यांनी सिव्हिल इंजिनीअरिंगचे शिक्षण घेतले आणि त्यानंतर आयआयएससी, बंगलोर येथून प्रॉडक्ट डिझायनिंगचा कोर्स केला. त्यांनी स्टॅनफोर्ड विद्यापीठातून आंत्रप्रेन्योरशिपमध्ये प्रमाणपत्र कार्यक्रमही केला. शिक्षणानंतर वसंत यांनी कॉर्पोरेट क्षेत्रात 15 वर्षांहून अधिक काळ काम केले.

पण एका महिला दुग्ध उत्पादकाने त्यांच्या आयुष्याची दिशाच बदलून टाकली. वसंत यांनी सांगितले की, एकदा कामाच्या दरम्यान त्यांची भेट एका दुग्धव्यवसायात काम करणाऱ्या महिला उद्योजकाशी झाली.

त्यांची मेहनत पाहून वसंत खूप प्रभावित झाले. मात्र आपल्या गुरांना चारा टंचाईचा सामना करावा लागत असल्याचे त्या महिला शेतकऱ्यांनी सांगितले. त्यामुळे दुधाचे उत्पादन खूपच कमी होते.

वसंत सांगतात, “त्याच क्षणी मी ठरवले की या दिशेने काहीतरी करता येईल. मी संशोधन केले आणि शेतकऱ्यांना कमी जागेत उच्च-गुणवत्तेचा चारा कसा वाढवता येईल यावर संशोधन केले. तेही कमी खर्चात आणि साधनाने. “

चारा पिकवण्यासाठी विशेष तंत्रज्ञान

2019 मध्ये वसंत यांनी त्यांची हायड्रोग्रीन्स कंपनी सुरू केली. या अंतर्गत त्यांनी एक खास तंत्र तयार केले, ज्याचे नाव आहे – Kambali™ लोकांना हे उघडे कपाट दिसत असले तरी प्रत्यक्षात ही उभी आणि हायड्रोपोनिक शेती आहे.

कोणीही आपल्या शेतात किंवा घरात ही प्रणाली लागू करून गुरांसाठी चारा वाढवू शकतो. यामध्ये शेतकरी मातीशिवाय कमीत कमी पाण्यात चारा पिकवू शकतात आणि हा चाराही उच्च दर्जाचा आहे. या प्रणालीमध्ये 7 रॅक आहेत.

प्रत्येक रॅकमध्ये 4-4 ग्रो-ट्रे आहेत. या ट्रेमध्ये, दर आठवड्याला मका, गहू किंवा बार्लीच्या 700 ग्रॅम उच्च दर्जाच्या बिया पेरल्या जातात.

Kambali™ ची वैशिष्ट्ये काय आहेत?
याबद्दल वसंत म्हणाले,

– यामध्ये शेतकरी आठ दिवसांत चारा पिकवू शकतात. दर 2-3 दिवसांनी फक्त एक बादली पाणी आवश्यक आहे.
– प्रणालीवर प्रत्येक चक्रात सुमारे 20 ते 30 किलो चारा पिकवता येतो.
– प्रत्येक ट्रे 5-7 किलो चारा तयार करू शकते. दररोज गुरांना उच्च पोषक हिरवा चारा मिळेल. त्यात ‘रॉ प्रोटीन’चे प्रमाण जास्त असते. त्यामुळे गुरांचे आरोग्य चांगले राहून दूध उत्पादन अधिक होते.
– ते चालवण्यासाठी फार कमी वीज, पाणी आणि जागा लागते.
– त्यासाठी माती किंवा कीटकनाशकांची गरज नाही.
– हे सोलर आणि एसी अशा दोन्ही व्हर्जनमध्ये उपलब्ध आहे.
– या प्रणालीद्वारे शेतकरी त्यांच्या गरजेनुसार इतर लहान रोपे, रोपवाटिका किंवा मशरूम इत्यादी वाढवू शकतात.

वसंत सांगतात की, लहान आणि अत्यल्प शेतकरी, स्मार्ट-टेक डेअरी आणि दूध सहकारी डेअरींना ही प्रणाली पुरवण्याचे त्यांचे उद्दिष्ट आहे.

300 हून अधिक शेतकऱ्यांना मदत

ज्यांना ही यंत्रणा परवडत नाही. अशा लोकांसाठी त्यांनी चाऱ्याची सेवा सुरू केली आहे. याचा अर्थ ते मोठ्या कांबळीची लागवड करतात आणि शेतकऱ्यांना थेट खाद्य देतात. एका स्टेशनवरून दररोज 600 किलो चारा उपलब्ध होतो, जो 100 गुरांना खाऊ शकतो.

राजस्थानच्या बज्जू गावातील प्रमिला सांगतात की 2020 मध्ये तिने आपल्या गुरांसाठी अशाच प्रकारे चारा पिकवण्यास सुरुवात केली. यामुळे त्यांचा खर्च तर कमी झालाच पण दुधाचे उत्पादनही वाढले. वसंत यांनी आतापर्यंत 300 शेतकऱ्यांना मदत केली आहे.

आता त्यांचे काम देशभर पोहोचवण्याची त्यांची योजना आहे. या कामात, त्याला पॉवरिंग लाइव्हलीहुड प्रोग्राम, CEEW आणि Villgro Innovations Foundation यांच्या पुढाकारातून मदत मिळत आहे.

शेवटी वसंत एवढेच सांगतात की, सध्या देशातील कृषी क्षेत्राला बळकट करण्याची गरज आहे जेणेकरून ग्रामीण अर्थव्यवस्थेची प्रगती होईल. त्याच वेळी, हवामानातील बदल लक्षात घेऊन शेती करावी लागेल जेणेकरुन आपण नैसर्गिक संसाधनांची हानी कमी करू शकू.

[ad_2]

आम्ही कास्तकार.कॉम वरील ही पोस्ट आवडल्यास शेयर नक्की करा. दररोज अपडेटेड राहण्यासाठी आपल्या टेलिग्राम ग्रुपला आणि टेलिग्राम चॅनलला अवश्य जॉईन व्हा. तसेच शेतीविषयक माहितीसाठी आम्ही कास्तकार युट्युब चॅनलला सबस्क्राईब करू शकता.

Leave a Comment

Share via
Copy link